Het jaarthema van de 4 mei herdenking in 2017 is ‘De kracht van het persoonlijke verhaal’. Oud Wildervanker Leo Vosdingh komt al 40 jaar vanuit zijn woonplaats Arnhem naar Veendam om bij de herdenkingen in de gemeente aanwezig te zijn. Vosdingh is bestuurlid van het Nederlands Israëlitisch Gemeenschap. Hij is bijna 70 jaar en heeft zelf de Tweede Wereldoorlog niet meegemaakt. Maar ook de tweede generatie blijft de gevolgen van de verschrikkingen dat hun familie overkwam achtervolgen. De brandhaarden en de verschrikkingen die de wereld nog altijd teisteren heeft nog een extra effect.
In 1942 begonnen de eerste deportaties naar kamp Westerbork en vervolgens naar de vernietigingskampen, veelal vanaf de stations in Veendam, Wildervank en Bareveld. In het Wildervanster gedeelte van Stadskanaal vanaf het station aan de Pekelderweg.
Bijna de gehele familie van Vosdingh is weggevoerd. Zijn zus heeft op een onderduikadres kunnen overleven. Leo zijn ouders hebben het grote geluk gehad terug te kunnen keren. Van de 215 Joodse medeburgers in Veendam en Wildervank zijn slechts 5 teruggekeerd. Leo heeft 19 familieleden verloren. Zijn vrouw Betty uit Arnhem ruim 20 familieleden, met ook de kleinkinderen van haar oma. Ze hadden niets meer. Ze probeerden zo goed en zo kwaad als het ging weer mee te doen aan de maatschappij. Een NSB’er heeft de spullen van Leo zijn moeder haar ouders niet willen teruggeven.
Mevrouw Everts-Mackeno, wethouder van Wildervank, had voor woonruimte gezorgd. De boeren Munneke en Drenth hadden haar ook geweldig geholpen. Boer Drenth had in de oorlog graan naar kamp Westerbork gestuurd.
De verschrikkingen hielden zijn ouders voor zich. Pas toen hij ouder werd vertelden ze erover. Leo ziet het als zijn taak zijn bijdrage te doen aan het blijven herdenken en om het door te geven. Dat had hij zijn ouders beloofd. Hij ziet het als zijn plicht, zo lang hij het kan doen. Leo en Betty worden elk jaar door de gemeente uitgenodigd, al vier burgemeesters lang. Twee keer per jaar wordt een bezoek gebracht aan de Joodse begraafplaats aan de Sluisweg.
Bij het Joods Monument aan de Bendikstraat, ter nagedachtenis aan 93 omgekomen joodse medeburgers, legde Vosdingh samen met burgemeester Swierstra een krans. In het monument zijn de natuurstenen tekstplaten verwerkt van de vroegere synagoge uit 1789. In 1947 werd de beschadigde synagoge gesloopt. De Bendikstraat is genoemd naar een Joodse familie.
Ook andere belangstellenden hebben kransen gelegd. Na de kransleggingen maakte Vosdingh samen met de burgemeester een rondgang langs de metalen plaatjes met namen. Veel voorkomende familienamen waren Cohen, Van Delft, Valk en West. Voor het plaatje van zijn familie met de familienaam Van Delft bleven ze even stilstaan. Na de herdenkingplechtigheid bij het Joods Monument toog Leo zoals ieder jaar met zijn vrouw Betty naar het oorlogsmonument in Wildervank voor een kranslegging.
In Arnhem is Vosdingh vicevoorzitter van de Joodse gemeente in Arnhem. De gemeente is enorm vergrijst. Hij wil het in stand houden zo lang als het nodig is. Vosdingh heeft jaren geleden mede een boek geschreven over de Joodse gemeenschap in Veendam, Wildervank, Muntendam en Meeden.
Leo Vosdingh is 15 jaar koopman geweest op markten en huishoudbeurzen. En heeft 30 jaar allerlei soorten zakdoeken verkocht. Daarmee waren ze de grootste van Nederland en België. Alle grote markten van Nederland heeft hij gezien. Betty Vosdingh is een verdienstelijk hobbykunstenares. Zij maakt beelden van diverse materialen. Het zijn grote beelden tot 30 kilo. Ze kan er haar ei in kwijt en denkt dan nergens aan. Ook heeft ze veel schilderijen gemaakt op olieverf.
Fotoalbum:
