Regio

Van 8 tot 23 mei 2023 zijn metingen naar afwijkend geluid (bromtonen) van de windmolens bij de N33 uitgevoerd. Dit is gedaan bij woningen die dicht bij het windpark staan en in één van de windmolens zelf. In dezelfde periode hebben omwonenden een klachtenregistratie bijgehouden. Uit de metingen blijkt als voorlopig resultaat dat de overlast van geluid vooral lijkt op te treden tijdens periodes wanneer curtailment plaatsvindt (om balans op het energienetwerk te houden draaien de windturbines wel, maar leveren minder of geen vermogen). Siemens gaat aanpassingen doen aan de software van de windmolens. De partijen hopen dat hiermee de overlast van geluid verminderd wordt.

Wethouder Erik Drenth van de gemeente Midden-Groningen: “De uitkomsten lijken een oorzaak aan te wijzen maar we willen zeker weten dat dit zo is, zodat bewoners minder overlast ervaren van het windpark.” Wethouder Henk Jan Schmaal van de gemeente Veendam: “De uitkomsten zijn een volgende stap in het proces van het verminderen van overlast door bromtonen.“

Wethouders Schmaal en Drenth: “Gezien het belang van onze inwoners en de historie willen we zeker weten dat de aanpassing van de software van de windmolens zorgt voor minder last van bromtonen. Daarom nodigen we alle partijen weer uit om te bespreken hoe we dit het beste kunnen blijven meten en volgen.”

Opzet onderzoek
De exploitanten van het windpark - RWE en Eurus Energy -, het ministerie van EZK, de gemeenten, de fabrikant Siemens Gamesa, onderzoeksbureau Arcadis en Jan van Muijlwijk (gepensioneerd geluidspecialist van de gemeente Veendam) hebben regelmatig overleg met elkaar over het geluid van het windpark. Hoewel het windpark aan de Nederlandse geluidnormen voldoet en eerdere verbeteringen al tot minder geluid hebben geleid, wilden betrokken partijen nagaan of de ervaren hinder nog verder kan worden beperkt.

De partijen hebben besloten om op hetzelfde moment geluidmetingen te doen bij één woning aan de noordrand van Meeden en in de gondel van de dichtst bij deze woning gelegen windturbine. Daarnaast zijn de bewoners van vier woningen in de directe omgeving van de meetlocatie bij de woning gevraagd om tijdens de meetperiode per half uur op een schaal van 1 (laagste intensiteit, normaal achtergrondgeluid) tot 7 (hoogste intensiteit) te registreren hoe zij het windturbinegeluid ervaren. De geluidmetingen en de registratie door de bewoners hebben plaatsgevonden tussen maandagavond 8 mei 2023 en dinsdagochtend 23 mei 2023.

Uitkomsten onderzoek
Uit de analyse van de metingen in relatie tot de feedback van omwonenden en het vermogen van de windturbine blijkt dat er verschillende tonen (geluid) te horen en/of te meten zijn. Om de hoorbaarheid en de hinderlijkheid van de tonen te beoordelen, is de feedback van bewoners in de directe omgeving van de meetlocatie cruciaal. Alle partijen bedanken de bewoners dan ook voor medewerking.

Verder blijkt uit het onderzoek:

• In de gondel van de windturbine zelf treden onder alle weersomstandigheden tonen op, maar veel van deze tonen worden niet gemeten en gehoord bij de woning aan de noordrand van Meeden. Dit komt door de manier waarop geluiden vanuit de windturbine maar voor een deel worden overdragen naar buiten toe, maar ook omdat het omgevingsgeluid (bijvoorbeeld geluid van verkeer en de wind zelf) de tonen maskeert.
• Er wordt geen overlast ervaren bij nominale windsnelheid en vermogen (wat een windturbine volgens de fabrikant maximaal kan produceren onder optimale omstandigheden).
• Op zaterdag 13 mei en 20 mei registreerden alle vier bewoners overlast.
• Eén bewoner heeft veel last gehad van bromtonen tijdens de nacht.
• Ook in perioden dat er geen tonen gemeten werden in de windturbine en bij de woning, is er wel hinder gerapporteerd.
• De overlast treedt vooral op bij toenemende wind bij lage windsnelheid en wind uit het noordoosten.
• In de meerderheid van de gevallen van overlast was er ook sprake van curtailment. Curtailment betekent dat het vermogen van het windpark op sommige momenten wordt teruggeschroefd, bijvoorbeeld om balans te houden op het energienet (als het aanbod groter is dan de vraag). De windturbines draaien dan dus wel, maar leveren minder of geen vermogen.

Aanpassingen
Siemens-Gamesa voert in juli softwareaanpassingen door in de windturbines die ervoor zorgen dat, als zich curtailment voordoet, de snelheid van de windmolens ook verder wordt teruggeschroefd.

Gezamenlijk overleg
De uitkomsten van het onderzoek, de softwareaanpassingen en de mogelijke consequenties die hieraan kunnen worden verbonden, worden besproken in een gezamenlijk overleg. De afspraken uit dit overleg worden daarna bekend gemaakt.

Achtergrond
Het initiatief voor een aanvullend onderzoek is voortgekomen uit het gesprek dat Stichting Platform Tegenwind N33 in juli 2022 met Jesse Klaver en de exploitanten in Den Haag heeft gevoerd.

Het aanvullend onderzoek werd uitgevoerd door de partijen die betrokken zijn bij het windpark: de gemeenten Midden-Groningen, Veendam en Oldambt, het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, fabrikant Siemens-Gamesa, onderzoeksbureau Arcadis, geluidsspecialist Jan van Muijlwijk en de exploitanten van het windpark, RWE en Eurus Energy.

De zomerperiode komt eraan. Dit betekent dat scholen sluiten en er minder forenzen zijn. Arriva gaat daarom vanaf maandag 24 juli tot en met zondag 3 september minder rijden in Groningen.

De dienstregeling wordt aangepast voor de trajecten Groningen-Winschoten en Groningen-Veendam. Op de overige trajecten blijft de dienstregeling in stand. Door specifiek op deze twee trajecten minder frequent te rijden lost Arriva haar personeelstekort op in de zomervakantieperiode.

Groningen-Winschoten
De sneltrein Groningen-Winschoten vervalt op werkdagen.
De stoptrein tussen Groningen-Winschoten blijft twee keer per uur rijden.

Groningen-Veendam
De stoptrein Groningen-Veendam rijdt op zaterdag een keer per uur in plaats van twee keer per uur.

Reisplanner
De aangepaste dienstregeling voor de trajecten Groningen-Winschoten en Groningen-Veendam is zichtbaar in de reisplanners. Arriva adviseert reizigers hun reis kort voor vertrek te plannen. De hele reis, van deur tot deur, kan vooraf worden gepland, geboekt en betaald via de glimble app van Arriva (te downloaden via www.glimble.nl).

Door Boelo Lutgert

“Het is de grootste ooit in de Kanaalstreek gehouden glastentoonstelling.” Dat zegt conservator Friggo Visser over de grote overzichtstentoonstelling van zeven glasfabrieken, die afgelopen zaterdag werd geopend in het Keramisch Museum Goedewaagen. Dat gebeurde door Hendrik Hachmer, directeur van het Veenkoloniaal Museum in Veendam.

Op basis van de verzameling van de  bekende glasverzamelaar Henk Brans wordt in 33 vitrines in twee museumruimten producten van glasfabrieken in de Drents-Groninger Veenkolonien geëxposeerd. Het is alweer de 12e overzichtsexpositie van de collectie van Brans.

Belangrijk onderdeel van deze expositie zijn de cadeaus die oud-personeelsleden jaarlijks kregen van de Verenigde Glasfabrieken. Dit bedrijf nam na sluiting van de glasfabriek van Meursing het pand in Nieuw Buinen over en maakte er nog tot 1967 gebruik van. Door schenkingen kreeg Brans veel van die cadeaus in handen.

Onder de titel “Witte Olifanten” organiseert het Streekhistorisch Centrum jaarlijks in de zomermaanden een expositie over keramische sculpturen. Het begon allemaal in 2013 in de watertoren in Stadskanaal. Daarna verhuisde de expositie naar de Oude Stelmakerij in Sellingen en sinds 2020 is de expositie terug in Stadskanaal. Dit keer in het "Huisje Manning", de expositieruimte naast het SHC .

Een witte olifant is in de natuur een zeldzame verschijning. De titel "Witte Olifanten" verwijst daarom in overdrachtelijke zin naar iets moois, iets zeldzaams, te duur om te houden en te kostbaar om weg te doen. Jaarlijks geeft het Streekhistorisch Centrum daarmee een podium aan enkele kunstenaars uit Nederland of buurlanden die zich bezighouden met sculpturale keramiek.

Tijdens de negende editie van de “Witte Olifanten” mochten Marijke Klamer en Merel Wendt hun werk exposeren. Zij studeerden beiden af aan Academie Minerva. 

Foto Jimmy Dean

Voedselintoleranties komen steeds vaker voor en kunnen een negatieve invloed hebben op de kwaliteit van leven. Twee veelvoorkomende intoleranties zijn fructose-intolerantie en histamine-intolerantie. In dit artikel zullen we dieper ingaan op deze intoleranties en enkele nuttige tips delen om ze te beheersen.

Fructose-intolerantie: een overzicht
Fructose-intolerantie is een aandoening waarbij het lichaam moeite heeft met het afbreken en opnemen van fructose, een suiker die van nature voorkomt in fruit en sommige groenten. Mensen met fructose-intolerantie ervaren vaak symptomen zoals buikpijn, opgeblazen gevoel, winderigheid en diarree na het consumeren van voedingsmiddelen die fructose bevatten.

Tips voor het beheersen van fructose-intolerantie:

1. Identificeer trigger voedingsmiddelen: Houd een voedingsdagboek bij en noteer welke voedingsmiddelen symptomen veroorzaken. Vermijd vervolgens deze voedingsmiddelen of beperk hun consumptie.
    
2. Let op verborgen fructose: Fructose kan ook voorkomen in voedingsmiddelen waarvan je het niet zou verwachten, zoals frisdranken, vruchtensappen, snoep en sommige bewerkte voedingsmiddelen. Lees altijd de voedsel etiketten zorgvuldig om te controleren op verborgen fructose-ingrediënten zoals fructosestroop, agavesiroop of vruchtensapconcentraat.
    
3. Kies rijpe vruchten: Onrijpe vruchten bevatten vaak meer fructose dan rijpe vruchten. Kies voor rijpere vruchten om de fructose-inname te beperken.

Histamine-intolerantie: een overzicht
Histamine-intolerantie treedt op wanneer het lichaam niet in staat is om voldoende histamine af te breken. Histamine is een stof die van nature in ons lichaam aanwezig is en betrokken is bij allergische reacties. Voedingsmiddelen die van nature histamine bevatten of histamine vrij zetters zijn, kunnen symptomen veroorzaken zoals hoofdpijn, huiduitslag, jeuk, maag darmklachten en vermoeidheid.

Tips voor het beheersen van histamine-intolerantie:

1. Vermijd histamine rijke voedingsmiddelen: Sommige voedingsmiddelen hebben van nature een hoog gehalte aan histamine, zoals gerijpte kazen, gefermenteerde voedingsmiddelen (bijv. zuurkool, yoghurt), vis en alcohol. Beperk de consumptie van deze voedingsmiddelen om symptomen te verminderen.
    
2. Let op voedingsmiddelen die histamine vrij zetters zijn: Sommige voedingsmiddelen kunnen de afgifte van histamine in het lichaam stimuleren, zelfs als ze zelf geen histamine bevatten. Voorbeelden hiervan zijn citrusvruchten, aardbeien, tomaten en schaaldieren. Vermijd deze voedingsmiddelen indien mogelijk.
    
3. Overweeg een tijdelijk histaminearm dieet: Een histamine-arm dieet kan helpen om de symptomen onder controle te houden. Dit dieet houdt in dat je histaminerijke voedingsmiddelen en histamine vrij zetters vermijdt. Raadpleeg een diëtist voor begeleiding bij het volgen van dit dieet.