De brand in het 380KV‑verdeelstation van TenneT in Meeden heeft geleid tot een volledige stillegging van een belangrijk knooppunt in het Nederlandse hoogspanningsnet. De installatie vormt een cruciale schakel in de stroomvoorziening van Noord‑Nederland en in de internationale uitwisseling met Duitsland.
De 380KV‑installatie in Meeden bevat een dwarsregeltransformator die bepaalt hoeveel vermogen wordt ontvangen of verstuurd in het 380KV‑net. In snelwegtermen: hier wordt bepaald hoeveel rijbanen van de A7‑snelweg openstaan voor verkeer. In Nederland staan drie van deze regelinstallaties: in Meeden, Diemen en Maasbracht.
Meeden is een internationaal knooppunt. Vanuit dit station loopt een 380KV‑verbinding naar Diele in Duitsland. Via deze lijn wordt stroom uit Noord‑Nederland naar Duitsland vervoerd en kan Duitsland stroom ontvangen wanneer het eigen net krap is. Hierdoor speelt Meeden een sleutelrol in de internationale stroomuitwisseling.
Door de uitval van verdeelstation Meeden ligt de grenscapaciteit met Duitsland bijna stil. Er kan nauwelijks stroom worden gestuurd of ontvangen. Ook kan minder vermogen door Noord‑Nederland worden vervoerd. De productie in de Eemshaven wordt hierdoor beperkt, omdat minder stroom het land in kan. Grote stromen moeten worden omgeleid via andere stations, waardoor de regionale netstabiliteit onder druk staat.
Op het moment van de brand waren de netoperators in de controlekamer in Arnhem direct aan zet. Een 380KV‑installatie kan niet met één schakelcommando worden uitgeschakeld; dat zou grote verstoringen veroorzaken in het hoogspanningsnet. De belasting moest eerst gecontroleerd worden afgebouwd door het vermogen anders te verdelen over het 380KV‑net. Zo nodig werd tijdelijk gebruikgemaakt van het 220KV‑net om stromen te herverdelen. Omdat kritieke installaties meervoudig zijn uitgevoerd, kon deze afbouwprocedure veilig worden uitgevoerd. De operators hebben vakwerk geleverd: ondanks de omvang van de storing bleef de spanning overal stabiel. Ook de hoogspanningsinstallatie zelf functioneerde zoals verwacht onder noodcondities. TenneT mag trots zijn op het werk van de operators en de robuustheid van de installatie.
Na het uitschakelen van de 380KV‑installatie was de hoogspanningsomgeving nog niet veilig. In hoogspanningsinstallaties blijft na het afschakelen restspanning aanwezig. Deze moet eerst gecontroleerd worden afgevoerd via daarvoor bestemde schakelingen en aardingspunten. Dat proces kost tijd en moest op meerdere plaatsen worden uitgevoerd. Dit was één van de redenen waarom de brandweer niet direct kon ingrijpen: onderdelen van de installatie stonden nog onder restspanning en vormden een direct gevaar. Pas wanneer alle delen volledig spanningsvrij en geaard waren verklaard, kon de brandweer veilig het terrein betreden.
TenneT geeft aan dat de levering van energie niet in gevaar is. Dat klopt: de installatie in Meeden is minimaal dubbel uitgevoerd en het hoogspanningsnet kan gebruikmaken van andere stations en verbindingen, vergelijkbaar met een wegomlegging op een snelweg. Wel betekent de uitval dat TenneT tijdelijk een belangrijke installatie kwijt is waarop niet kan worden teruggevallen bij onverwachte situaties. De oorzaak van de brand en de omvang van de schade zijn nog niet bekend. In het slechtste geval kan het herstel meer dan een jaar duren, waardoor het net langdurig zonder deze regelinstallatie moet functioneren.
Daarnaast komen op station Meeden vijf 380KV‑hoofdleidingen binnen: vanuit Vierverlaten, Eemshaven/Oudeschip, Hessenweg (Zwolle), Ens (Flevoland) en Diele in Duitsland.
Onder de 380KV‑hoofdsnelweg liggen de 220KV‑laag, de 150KV‑laag en de 110KV‑laag. Deze lagen verdelen de stroom verder naar regionale netten en vormen de verbinding naar de distributienetten van o.a. Enexis waarvan u de stroom krijgt.
