Nieuws

Door Bert Woltjes

Het echtpaar Jaap en Tina Nieborg uit Wildervank vierde vandaag hun 65‑jarig huwelijk. Burgemeester Annelies Pleyte bracht het paar een bezoek en overhandigde een grote bos bloemen en een kopie van de originele trouwakte.

Jaap Nieborg (93), geboren in Hoogezand, en Tina Nieborg‑Hidding (84), afkomstig uit Musselkanaal, leerden elkaar kennen tijdens het dansen in zaal De IJzeren Klap in Musselkanaal. Na hun huwelijk verhuisden ze naar Assen, waar Jaap aan de slag ging als wegen‑ en waterbouwkundig tekenaar bij de Grondmij. Hij werkte daar veertig jaar.

Later vestigde het echtpaar zich in Wildervank, waar ze inmiddels vijftig jaar wonen. Tina werkte in de huishouding bij Meander in Veendam en was jarenlang vrijwilliger bij het Rode Kruis.

Het echtpaar kreeg drie kinderen, twee kleinkinderen en twee achterkleinkinderen.

De RoodGroene Vrouwen hebben hun onderzoeksresultaten over veiligheid op straat gepresenteerd aan burgemeester Annelies Pleyte van de gemeente Veendam. Tijdens het gesprek deelden zij hun bevindingen, zorgen en ideeën over hoe inwoners de openbare ruimte ervaren en wat er nodig is om het veiligheidsgevoel te vergroten.

Het onderzoek richtte zich op de vraag hoe veilig vrouwen zich voelen op straat en welke plekken in Veendam als onprettig of onveilig worden ervaren. Daarbij ging het niet alleen om feitelijke veiligheid, maar ook om het gevoel van veiligheid: durf je ergens ’s avonds te lopen, voel je je gezien zonder in de schijnwerpers te staan, en zijn er voldoende plekken waar mensen zich welkom en beschermd voelen?

De RoodGroene Vrouwen benadrukten dat veiligheid op straat niet alleen een kwestie is van handhaving, maar ook van inrichting, verlichting, sociale aanwezigheid en betrokkenheid. Uit het onderzoek kwamen verschillende aandachtspunten naar voren, zoals donkere of onoverzichtelijke plekken, het belang van goede en indirecte verlichting, zichtbaarheid zonder verblinding, veilige routes en plekken waar vrouwen elkaar kunnen opzoeken.

Ook werd de wens uitgesproken om te kijken naar de inzet van boa’s als ondersteuning in de openbare ruimte. Niet als doel op zich, maar als onderdeel van een bredere aanpak waarin preventie, aanspreekbaarheid en nabijheid centraal staan.

Petra Stokker zegt hierover: “Veiligheid begint niet pas wanneer er iets misgaat. Het begint bij de vraag of vrouwen zich vrij voelen om over straat te gaan, ook in de avond, ook alleen, ook op plekken waar het nu niet prettig voelt.”

Volgens Gerie Ebeltjes laat het onderzoek zien dat inwoners heel goed kunnen aangeven waar verbeteringen nodig zijn: “Juist de ervaringen van vrouwen zelf zijn waardevol. Zij weten welke route ze vermijden, waar ze sneller gaan lopen en waar ze zich juist wél op hun gemak voelen. Die signalen moeten we serieus nemen.”

De presentatie aan burgemeester Annelies Pleyte werd door de RoodGroene Vrouwen ervaren als een belangrijke stap. Zij hopen dat de uitkomsten van het onderzoek worden meegenomen in het gemeentelijk beleid en dat er concreet werk wordt gemaakt van een veiligere openbare ruimte.

Maaike Bronsema vult aan: “Een veilige straat is geen luxe. Het is een voorwaarde om mee te kunnen doen. Iedereen moet zich vrij kunnen bewegen door Veendam.”

De RoodGroene Vrouwen blijven zich de komende tijd inzetten voor een Veendam waar vrouwen, jongeren en andere inwoners zich veilig en welkom voelen. Daarbij kijken zij niet alleen naar veiligheid op straat, maar ook naar andere aspecten van veiligheid, zoals online weerbaarheid. Want veiligheid gaat over meer dan de fysieke openbare ruimte: het gaat ook over de vraag of mensen zich vrij, beschermd en sterk genoeg voelen in de digitale wereld.

De komende periode willen de RoodGroene Vrouwen hun bevindingen verder onder de aandacht brengen en blijven meedenken over praktische oplossingen voor een veiliger Veendam.

Hoe bereik je de inwoners van Veendam?

“Statistisch gezien moeten er in Veendam nog zeker honderd kinderen zijn die te maken hebben met kindermishandeling en niet bekend zijn bij hulpverlening. Denk niet meteen aan Vlaardingen of Stadskanaal, maar wel aan ernstig fysiek of verbaal geweld of verwaarlozing,” zegt Maarten Wetterauw van Molendrift, een specialistische zorginstelling met onder andere een polikliniek in het Gezondheidscentrum Lloydsterras in Veendam.

Landelijk gaat het om ongeveer 120.000 kinderen per jaar. Ouders die hun kinderen mishandelen, hebben dit zelf vaak ook meegemaakt. Vrijwel allemaal vinden ze het verschrikkelijk dat zij dit nu zelf ook doen. Toch zoeken veel ouders geen hulp. Ze schamen zich en zijn bang hun gezin kwijt te raken. Terwijl juist zonder hulp de kans groot is dat problemen van generatie op generatie doorgaan.

Volgens Wetterauw moet daarom ook de hulpverlening veranderen. “De angst om je gezin kwijt te raken is niet onterecht. Denk aan de toeslagenaffaire en verhalen vanuit de jeugdbescherming. Tegelijk weten we dat een uithuisplaatsing voor ouders en kinderen vaak traumatische gevolgen heeft, soms levenslang. We moeten eerder en beter helpen, gericht op herstel binnen gezinnen, in plaats van te snel melden en hard ingrijpen.”

In Veendam wordt hier binnen het JEP waar Molendrift onderdeel van is actief aan gewerkt. Onder de naam Nul Bange Ouders willen betrokken organisaties hulp veiliger en toegankelijker maken voor gezinnen.

“We werken daarin samen met jeugdhulp, ggz, onderwijs, huisartsen, buurtzorg, WMO en jeugdbescherming,” vertelt Wetterauw. “Niet te snel oordelen, maar samen kijken: wat kunnen we doen, hoe pakken we dit aan? Even bellen, samen in gesprek met ouders of jongeren, zonder direct op te schalen.”

Toch blijft één uitdaging groot: inwoners bereiken. Niet alleen ouders of jongeren die hiermee worstelen, maar ook mensen in hun omgeving. Buren, familieleden, sportcoaches, vrijwilligers of bijvoorbeeld kappers zien soms signalen, maar weten niet goed wat ze ermee moeten doen.

“In een andere gemeente vroegen kappers ons eens: kunnen jullie een avond organiseren? Wij horen soms dingen, maar hoe begin je zo’n gesprek? Welke woorden gebruik je dan?”

Ouders of jongeren die denken: dit gaat over mij, kunnen contact opnemen met Yke de Jong via y.de.jong@molendrift.nl. Ook inwoners die zich zorgen maken over iemand anders kunnen haar mailen.

Groepen zoals sportcoaches, vrijwilligersorganisaties, medewerkers in de kinderopvang of kappers die meer willen weten, kunnen contact opnemen met Nick Wanders via n.wanders@molendrift.nl.

Wetterauw besluit: “Ik hoop niet dat mensen dit zien als een softe reactie op de dramatische situatie in Stadskanaal. Zulke gebeurtenissen maken boos en roepen om harde actie. Maar in meer dan 95% van de gevallen van kindermishandeling gaat het om ouders die vastzitten in patronen die we samen kunnen doorbreken. Dat is waar Nul Bange Ouders Veendam voor staat.”

Molendrift is onderdeel van het Jeugd Expertise Punt (JEP) Veendam, een samenwerkingsverband dat werkt aan betere jeugdhulp in Veendam en daarvoor meerdere prijzen won, waaronder een landelijke award voor het voorkomen van trauma.

Meer over Molendrift: https://molendrift.nl/
Meer over JEP: https://jepveendam.nl

Corina de Vos, de bekende jongedame van Slijterij d’r Bij in Veendam, zit dit jaar maar liefst dertig jaar in het vak. In 1996 stapte ze de Detailhandelsschool binnen. “Ik kreeg een stageplek toegewezen van school. Dat werd de groentezaak van Lubbers aan de Reede in Veendam. De volgende stageplek moest ik zelf regelen, dus probeerde ik het winkeltje naast Lubbers: de C1000 Voordeelslijterij. Vanaf de eerste dag vond ik het geweldig en wilde ik alles weten. Na mijn stageperiode mocht ik blijven. Dit was het helemaal voor mij. Hier wilde ik wel oud worden.”

Door een overname verdween de slijterij en werd het een borrelshop. “Daardoor miste ik de slijterij enorm,” herinnert Corina zich. “Ik was niet alleen de jongedame die een fles drank verkocht, maar ook een aanspreekpunt voor veel mensen. Op maandagochtend was er altijd het vaste voetbalpraatje, want toen bestond BV Veendam nog. Klanten konden even lekker kletsen.”

Na meer dan twintig jaar aan de Reede te hebben gewerkt, kreeg ze de kans om terug te keren naar een zelfstandige slijterij elders. “Hoe spannend het ook was om het vertrouwde achter me te laten, ik ben gegaan en heb mijn hart gevolgd.”

Als Veendammer volgde ze het lokale nieuws. In november 2019 las ze dat Brouwhotel Parkzicht een slijterij begon. “Ze waren drie dagen geopend. Ik wilde graag fulltime werken, maar legde het naast me neer.” Tot een paar dagen voor kerst, toen de hotelmanager van Parkzicht in de slijterij kwam waar Corina toen werkte. “We raakten aan de praat en ik besloot een sollicitatiebrief te schrijven naar Appie Weij. Twee dagen later mocht ik op gesprek komen.”

Vanaf maart 2020 werkt Corina bij Slijterij d’r Bij. “Ik was er amper twee weken toen de eerste lockdown begon. Het was spannend. Klanten ontdekten ons en vertelden het door. Het is een belevenis.”

Wat die belevenis inhoudt? “De klant komt niet alleen in een slijterij binnen, maar ook in de brouwerij, waar Scott Hawkins de heerlijkste Bogdike-biertjes brouwt. Dat is al uniek. Hebben mensen vragen over het brouwproces, dan leggen we dat uit. Hotelgasten vinden het geweldig dat ze in een brouwhotel logeren. Vaak gaan er Bogdike-biertjes of likeurtjes als souvenir mee.”

Naast het eigen gebrouwen bier heeft de slijterij een groot assortiment speciaalbier. “We proberen steeds nieuwe soorten te vinden. Het is zo leuk als klanten binnenkomen en een biertje vinden dat ze nog niet kennen. Ondertussen herkennen we veel klanten en laten we zien wat nieuw is.”

Ook het whiskyassortiment is uitgebreid. “Voor ieder wat wils. We zoeken graag naar wat onbekendere whisky’s voor een redelijke prijs. En uiteraard geef ik graag advies.”

“Ik zeg vaak dat ik in een snoepwinkel voor volwassenen werk. Kom vooral eens binnenstappen en het gevoel ervaren.”

En of ze zelf ook een lekker drankje neemt om haar 30-jarig jubileum te vieren? “Misschien wel twee,” lacht de altijd vrolijke Corina.

Foto's Peter Panneman

Donderdagavond kwamen de bekende piratenartiesten Jan en Zwaan naar de studio aan huis van Emmo Spieard voor een nieuwe Piratencafé‑uitzending. Het duo stond in het circuit bekend om nummers als Dorpscafé en Ik zoek een meisje, en gold sinds 1961 als een vaste naam binnen de noordelijke piratenscene. Hun komst zorgde voor een aflevering vol verhalen uit de tijd van de etherpiraten.

In eerdere uitzendingen van Piratencafé kwamen artiesten naar de studio die hun sporen hadden verdiend in het circuit, zoals De Tornado’s, Sylvia Swart, Anita & The Blackbirds, Die Limburger Buben en René Beverwijk. De gesprekken boden ruimte voor anekdotes, nostalgie en persoonlijke herinneringen aan de piratentijd.

Het radioprogramma Piratencafé is een programma van presentator Emmo Spieard en zijn team en geldt als de thuishaven van de piratencultuur. Het programma is uitgegroeid tot een vaste ontmoetingsplek voor liefhebbers van piratenmuziek en streekartiesten. Emmo ontvangt ook nu nog wekelijks gasten die al lange tijd een rol spelen in de piratencultuur van Noord‑Nederland. Met zijn interviews wil hij het verleden blijvend vastleggen, zodat de verhalen uit de piratentijd niet verloren gaan.

Jan en Zwaan

Emmo Spieard heeft zelf een lange geschiedenis in de piratenwereld. Op 12‑jarige leeftijd raakte hij al betrokken bij Radio Parkstad. Een aantal jaren later begon hij piratenmuziek te draaien op het radiostation. De toenmalige voorzitter was daar destijds niet blij mee, maar Emmo zette door en bleef zijn passie voor het genre volgen. Later was Emmo actief op de ether met een eigen zender, een periode waarin de kans op een inval aanwezig was. Uiteindelijk gebeurde dat ook, waarna hij met de etheractiviteiten stopte.

Na de fusie van Radio Parkstad en RTV Stadskanaal, die verdergingen onder de naam RTV1, maakte hij zijn programma’s vanuit zijn eigen studio aan huis.

Voor de uitzendingen gebruikte Emmo Spieard kwaliteitsmicrofoons en aanvullende apparatuur om het geluid goed te regelen. Al deze apparatuur had hij zelf aangeschaft, zodat hij volledig onafhankelijk kon werken en de geluidskwaliteit altijd onder controle had.

Tijdens de uitzendingen werd er ook gezorgd voor iets lekkers. De lekkernijen werden belangeloos verzorgd door Traiteurslager Huizing uit Oude Pekela, terwijl het bedankbloemetje voor de gasten werd aangeboden door Gerard’s Bloemenkas uit Wildervank. Beide bedrijven ondersteunden het programma zonder daar iets voor terug te vragen.

Nieuwe ontwikkeling

De uitzendingen met artiesten in de huisstudio van Emmo Spieard werden daarnaast eenvoudig vastgelegd op video. Deze videoregistraties zijn terug te vinden op het YouTube‑kanaal Piratencafé. In de loop der tijd hebben meerdere personen de videomontage voor Emmo verzorgd, maar zij merkten dat dit veel tijd kostte en ten koste ging van hun privéleven.

Na een lange zoektocht heeft Emmo een partij gevonden die zich specifiek gaat richten op de professionalisering van de videoregistraties. De radio‑uitzending blijft zoals altijd, maar de video‑opnames worden de komende maanden opgewaardeerd voor het YouTube‑kanaal van Piratencafé. Wanneer dit goed verloopt, wordt er financieel geïnvesteerd om in de toekomst ook televisie‑uitzendingen van Piratencafé mogelijk te maken. Een van de mogelijkheden is dat deze opnames worden aangeboden aan lokale omroepen.

De uitzending met Jan en Zwaan is zondag 17 mei om 19.00 uur te beluisteren bij RTV1.

Piratencafé is op meerdere manieren te beluisteren en te bekijken. Zo is er een Facebook‑pagina voor updates, foto’s en nieuwe afleveringen, en zijn alle videoregistraties terug te vinden op het YouTube‑kanaal van Piratencafé. Daarnaast is het radioprogramma elke zondag te horen bij RTV1.