De NLPO heeft geen zelfstandig journalistiek feitenonderzoek gedaan naar de onderbouwing van de nominatie van RTV1 voor de Lokale Media Awards. Dat laat de organisatie weten na vragen van ParkstadVeendam over de nominatie van een RTV1-productie over de vissteiger in Ommelanderwijk.
RTV1 is met de productie genomineerd in de categorie Maatschappelijke Impact. Volgens de informatie die de omroep zelf voor de nominatie aanleverde, leidde de uitzending tot vragen in de gemeenteraad, waarna de gemeente en de Sportvisunie met elkaar in gesprek gingen en uiteindelijk een oplossing voor de slecht onderhouden vissteiger werd gevonden.
In het juryrapport gaat de conclusie nog een stap verder. Daarin staat dat de journalisten contact opnamen met mogelijk verantwoordelijke partijen, waaronder de gemeente en Sportvisunie. De jury schrijft vervolgens dat de steiger zonder de journalistieke aandacht van RTV1 „waarschijnlijk niet” zou zijn vervangen.
Informatie kwam van RTV1
ParkstadVeendam vroeg de NLPO waarop deze conclusie was gebaseerd. Uit het antwoord blijkt dat de NLPO de door RTV1 beschreven maatschappelijke impact niet zelf heeft onderzocht.
„De tekst bij de nominatie is gebaseerd op de informatie die RTV1 zelf bij de inzending voor de Lokale Media Awards heeft aangeleverd”, schrijft de NLPO.
Volgens de organisatie zijn omroepen zelf verantwoordelijk voor de juistheid van de informatie waarmee zij hun inzending onderbouwen. De NLPO doet naar eigen zeggen „geen zelfstandig journalistiek feitenonderzoek naar de inhoud en onderbouwing van de inzendingen”.
De jury heeft dus de productie en de door RTV1 aangeleverde informatie en vervolgpublicaties beoordeeld.
Wat gebeurde er werkelijk na de uitzending?
Een reconstructie van de publicaties laat zien dat het journalistieke vervolg breder was dan uit de nominatiebeschrijving naar voren komt.
Uit gezamenlijk onderzoek van Peter Panneman en ParkstadVeendam werd geprobeerd duidelijk te krijgen wat er precies speelde rond de steiger, de eerdere meldingen en de verantwoordelijkheid voor de voorziening.
Op 28 februari publiceerde ParkstadVeendam een eerste artikel over de kwestie. Daarin werd al kritisch gekeken naar de bewering dat de slechte staat van de steiger al langere tijd was aangekaart. De vraag werd gesteld of klachten nooit via de officiële meldingskanalen waren doorgegeven of dat signalen niet goed waren geregistreerd of opgevolgd.
Drie dagen later, op 3 maart, bevestigde RTV1 in de eigen vervolgberichtgeving wie bij de gemeente navraag had gedaan. RTV1 schreef: „Peter Panneman vroeg dat dit weekend na bij de gemeente.”
Volgens RTV1 liet de gemeente daarop weten dat er geen meldingen over de steiger in het systeem geregistreerd stonden.
Daarmee werd een belangrijk onderdeel van het oorspronkelijke verhaal genuanceerd. Inwoner Bernard Stikfort had aangegeven dat hij het probleem meerdere keren tijdens wijkschouwen met de wethouder had aangekaart. Dat kan mondeling zijn gebeurd, maar geregistreerde meldingen hierover waren volgens de gemeente niet terug te vinden.
Verantwoordelijkheid bleek anders te liggen
Daar bleef het onderzoek niet bij.
Op 5 maart publiceerde ParkstadVeendam opnieuw over de kwestie. Wethouder Bert Wierenga had tijdens de gemeenteraadsvergadering aangegeven dat de steiger niet van de gemeente was en verwees naar de Visfederatie.
Uit het onderzoek bleek echter dat de Visfederatie geen eigenaar was. De organisatie verwees door naar de Sportvisunie Groningen-Drenthe.
Woordvoerder Tom de Jonge van de Sportvisunie liet vervolgens weten dat zijn organisatie inmiddels op de hoogte was van de slechte staat van de steiger en in overleg zou gaan met de gemeente Veendam en HSV De Onderduiker.
Daarmee kwam er voor het eerst zicht op een mogelijke oplossing.
Nieuwe steiger
Het dossier bleef daarna gevolgd worden. Op 29 april meldde ParkstadVeendam dat er daadwerkelijk een nieuwe vissteiger zou komen. Dat bericht werd gepubliceerd door Peter Panneman.
De Sportvisunie Groningen-Drenthe bevestigde dat er na overleg met de gemeente Veendam een oplossing was gevonden. Eerst zou een damwand worden geplaatst en daarna een nieuwe steiger die ook toegankelijk zou worden voor mensen met een beperking.
Pas een dag later, op 30 april, verscheen bij RTV1 het bericht dat de onveilige steiger zou worden vervangen.
Wie zorgde voor de maatschappelijke impact?
Daarmee ontstaat een opvallend verschil tussen de feitelijke chronologie en de manier waarop de maatschappelijke impact in het juryrapport wordt beschreven.
RTV1 bracht de slechte staat en ontoegankelijkheid van de steiger onder de aandacht tijdens het lijsttrekkersdebat. Dat staat niet ter discussie.
Maar uit de publicaties blijkt eveneens dat in het journalistieke vervolg onderzoek is gedaan naar de eerdere meldingen, de verantwoordelijkheid voor de steiger en de daadwerkelijk betrokken organisatie. RTV1 vermeldt bovendien zelf dat Peter Panneman bij de gemeente navraag deed.
De NLPO heeft niet zelfstandig onderzocht welke journalistieke partij vervolgens welke bijdrage leverde aan de uiteindelijke oplossing. De organisatie bevestigt dat de beoordeling is gebaseerd op de informatie die RTV1 zelf voor de eigen inzending heeft aangeleverd.
Daarmee is de uitspraak in het juryrapport dat vervanging zonder de journalistieke aandacht van RTV1 „waarschijnlijk niet” zou zijn gebeurd, geen conclusie uit onafhankelijk feitenonderzoek van de NLPO.
De nominatie van RTV1 staat daarmee op zichzelf niet ter discussie. Wel blijft bij een nominatie in juist de categorie Maatschappelijke Impact een relevante vraag over:
Heeft de jury bij het beoordelen van die maatschappelijke impact het volledige journalistieke vervolg rond de vissteiger voorgelegd gekregen?